ΚΑΣΤΡΟ ΠΛΑΤΑΜΩΝΑ


Χτισμένο στους νοτιοανατολικούς πρόποδες του Ολύμπου και στα όρια της Δ.Κ. Πλαταμώνα, βρίσκεται το Μεσοβυζαντινό κάστρο του Πλαταμώνα.

Ένα μοναδικά διατηρημένο Κάστρο που ανάγεται στην εποχή της Φραγκοκρατίας, με τον επιβλητικό Πύργο εντός του, το οποίο αποτελούσε στρατηγικό σημείο ελέγχου του περάσματος από τη Θεσσαλία στη Μακεδονία από ξηρά και θάλασσα.

Στο κάστρο συναντάμε τα 3 βασικά χαρακτηριστικά των μεσαιωνικών φρουρίων: τον πρώτο περίβολο, τον δεύτερο περίβολο που αποτελεί και την ακρόπολη και τον κεντρικό πύργο.

Κτίστηκε στη θέση της αρχαίας Ηράκλειας (ή Ηράκλειο), με την είσοδο των Φράγκων κατά τη Δ’ Σταυροφορία και παραχωρήθηκε στον Βονιφάτιο τον Μομφερατικό το 1204, ως μέρος της Πιερίας, τμήμα του Βασιλείου της Θεσσαλονίκης. Οι πρώτοι «ένοικοι» του κάστρου ήταν ιππότες και συγκεκριμένα υπο τον Λομβαρδό Ρολάντο Πικέ, μεταξύ του 1204 και του 1222. Σύντομα όμως καταλείφθηκε από τον Θεόδωρο Κομνηνό Α’, όταν αυτός κατέλυσε το Φραγκικό Βασίλειο της Θεσσαλονίκης. Από τότε, πέρασε στον έλεγχο του Μανουήλ Κομνηνού και εν συνεχεία προσαρτήθηκε στο Δεσποτάτο της Ηπείρου. Οι πολεμικές συγκρούσεις και ταραχές στην ευρύτερη περιοχή συνεχίστηκαν εως το 1259 οπότε και καταλείφθηκε η περιοχή από  τον αυτοκράτορα της Νικαίας Μιχαήλ Η΄ τον Παλαιολόγο και χρησίμευσε ως φυλακή των φράγκων.

Όπως είναι φυσικό, ένα τόσο στρατηγικό σημείο δεν έμεινε απαρατήρητο κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας όπου μετά από αλλεπάλληλες κυριεύσεις μεταξύ Τούρκων και Ενετών. Στα προεπαναστατικά χρόνια και κατά τη διάρκεια της επανάστασης καταλείφθηκε από τους Έλληνες και στα 1897 βομβαρδίστηκε από τον πλοίαρχο Σαχτούρη, οπότε και εγκαταλείφθηκε οριστικά από τους Τούρκους. Επόμενη στάση της ιστορίας του κάστρου είναι ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος και οι πολεμικές επιχειρήσεις ενάντια στις δυνάμεις του Άξονα. Στην ιστορία καταγράφηκε η μάχη μεταξύ Νεοζηλανδικών δυνάμεων και τμημάτων του Γερμανικού στρατού στις 14 – 16 Απριλίου 1941.


Το Κάστρο του Πλαταμώνα, τελεί σήμερα υπό την ευθύνη της 9ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και με τη συγκατάθεση της πραγματοποιούνται εκεί εκδηλώσεις του Φεστιβάλ Ολύμπου.